Mowa jest srebrem, a milczenie złotem… A jednak mimo popularności tej maksymy nie przestajemy do siebie mówić. Dlaczego? Bo to najlepszy sposób szybkiej i optymalnej komunikacji, zwłaszcza jeśli przy okazji WIEMY, JAK MÓWIĆ. Jak mówić, by przekonywać do swoich racji i uwodzić słowem. Jak mówić, by nas pamiętano i robiono to, co chcemy. Jednym słowem: jak mówić, by być efektownym i efektywnym mówcą.

Program treningu

Szczypta teorii

• Mówienie jako czynność. i proces. Specyfika słowa mówionego (w porównaniu ze słowem pisanym) i mówienia publicznego.
• Retoryka jako nauka o przemawianiu i przekonywaniu. Podstawowe pojęcia i zagadnienia retoryki klasycznej. Teoria trzech stylów. Toposy, tropy i figury współcześnie. Teoria aktów mowy.
• Relacje między nadawcą i odbiorcą. Nawiązywanie i podtrzymywanie kontaktu. Wzbudzanie zainteresowania i przychylności.
• Czynniki pozajęzykowe wpływające na przekaz i odbiór wypowiedzi: typ sytuacji, kanał wzrokowy i słuchowy (język ciała, cechy głosu). Identyfikowanie własnych możliwości i ograniczeń jako mówcy.

Odpowiednie dać rzeczy słowo.

• Język i myślenie. Co wpływa na co i dlaczego.
• Słowo jako element języka. Definicja słowa i leksemu oraz ich wzajemny stosunek. Denotacja i konotacja leksemów.
• Skąd brać słowa. Słowniki w pracy osoby posługującej się polszczyzną.
• Słowa nie wszystkim znane. Zagadnienia poprawnościowe związane z fleksją i derywacją nazw własnych. Wymowa i odmiana nazw własnych obcego pochodzenia.
• Kiedy język pożycza. Typy zapożyczeń językowych (leksykalne, semantyczne, słowotwórcze, frazeologiczne, składniowe) wraz z oceną normatywną współczesnych zapożyczeń.
• Co robić ze słowami? Poprawność słowotwórcza – zasady tworzenia derywatów słowotwórczych; ocena normatywna innowacji słowotwórczych;
• Kiedy język przekracza granice: nowe słowa – neologizmy – i nowe znaczenia starych słów – neosemantyzmy. Zasady tworzenia neologizmów. Neosemantyzacja; ocena normatywna neosemantyzmów.
• Procesy metaforyzacyjne w języku; normatywna ocena metafor w tekstach użytkowych.

Słowo jako element dłuższej (zwykle sensownej) wypowiedzi.

• Zjawisko łączliwości leksykalnej wyrazów języka polskiego; ocena normatywna zaburzeń w doborze wyrazów.
• Poprawność gramatyczna, frazeologiczna i stylistyczna.
• Redundancja językowa i jej ocena normatywna.
• Zagadnienia poprawnościowe związane z kompozycją tekstu – relacje międzyzdaniowe.
• Style funkcjonalne polszczyzny i poprawność stylistyczna.

Słowa w warstwie brzmieniowej: artykulacja, akcent, melodia zdania.

• Specyficzne właściwości polszczyzny mówionej. Zróżnicowanie fonetyczne poszczególnych wariantów współczesnego języka polskiego.
• Normy wymowy. Wymowa poprawna i jej zasięg.
• Tempo wypowiedzi i intonacja – co sygnalizują i jak je kontrolować. Sposoby regulacji tempa mówienia. Intonacja i melodyka mowy. Wykorzystanie pauz.
• Wymowa staranna i granice jej używania. Problem hiperpoprawności.

Tembr głosu, dykcja i poprawność fonetyczna wypowiadanego tekstu.

• Zalety wyrazistej dykcji. Problemy dykcyjne, wady wymowy i strategie ich maskowania.
• Barwa, tembr, natężenie głosu i sygnały, które wysyłają.
• Akcent wyrazowy i zdaniowy. Jak poprawnie akcentować: reguły i wyjątki.
• Problemy polszczyzny: udźwięcznianie, ubezdźwięcznianie, wymowa spółgłosek finalnych i nosówek.
• Swoboda składniowa wypowiedzi.
• Podpórki językowe i pułapki, które się z nimi wiążą.
• Dźwięki yyyy i eeee – jak sobie z tym radzić.
• Inne rozpowszechnione w mediach błędy i usterki dykcyjne oraz artykulacyjne.

Język ciała i sygnały niewerbalne towarzyszące słowom.

• Sygnały wizualne: wygląd, strój, sposób bycia i ich rola w odbiorze tego co mówimy.
• Kontakt wzrokowy, postawa ciała i sposoby ich kontrolowania. Sygnały dominacji i podporządkowania.
• Mowa ciała w trakcie mówienia: postawa, gesty dłoni, właściwy krok, kontakt wzrokowy, ruch na określonej powierzchni.
• Niewerbalne sygnały emocji, stosunku nadawcy do odbiorcy i prawdziwości wypowiedzi.

Jak mówić prosto i zrozumiale?

• Sposoby mierzenia stopnia trudności (zrozumiałości) tekstu.
• Zasady kompozycji tekstu prostego.
• Nie każdy wie to, co my. Jak być zrozumiałym nie tracąc wrażenia kompetencji?
• Wata słowna i wodolejstwo – jak pozbyć się złych nawyków mówienia o niczym.

Ćwiczenia praktyczne

• Nagrywanie przykładowych przemówień.
• Analiza nagrań. Informacje zwrotne dla uczestników.