Pustka w głowie, drżące nogi, załamujący się głos, uczucie gorąca ogarniające całe ciało… no i to najgorsze: strach przed tym, jak nas w tej sytuacji ocenią inni – to emocje, które najczęściej towarzyszą wystąpieniom publicznym. Większość z nas marzy o tym, by je pokonać: sprawić, by inni patrzyli na nas z podziwem i słuchali z zainteresowaniem. Niewielu jednak coś z tym marzeniem dalej robi, a jeszcze mniej zdaje sobie sprawę, że od jego spełnienia dzieli ich prawdopodobnie tylko jedno szkolenie. Właśnie z wystąpień publicznych.

Powie ktoś, że życie nie jest aż tak proste: że nie sposób nauczyć się mówić gładko, elokwentnie i bez tremy, czy choćby stać się przebojowym, w ciągu dwudniowego szkolenia. Przyznajemy bez bicia: nie jest to prawdą w odniesieniu do wszystkich; niektórym szczęśliwcom wystarczy tylko jeden dzień! Podstawowa zasada, która przyświeca treningowi, jest jednak prosta: każdy z nas ma potencjał, by dobrze przemawiać (przynajmniej na temat, na którym się zna – z drugiej strony prawdziwy mistrz oratorski potrafi długo i atrakcyjnie mówić nawet na temat, o którym nie ma pojęcia), jednak nie każdy, niestety, zna reguły i zasady, które w sytuacji wystąpienia publicznego pozwalają skutecznie radzić sobie z tremą, kontrolować sygnały niewerbalne (mowa ciała i tembr głosu) i zapanować nad reakcjami i emocjami publiczności. Ale przecież wszystkiego tego można się nauczyć, choć nie da się ukryć, że – jak każdy proces nauki – gładkie opanowanie tego wszystkiego może wymagać od nas pewnego wysiłku.

Czy jednak poczucie satysfakcji, gdy widzimy, że właśnie zdobyliśmy sympatię audytorium, że udało nam się oczarować słuchaczy lub skłonić ich, by nam zaufali i zrobili to, co chcemy, nie jest wystarczającą nagrodą?

Cel i przebieg szkolenia

Szkolenie koncentruje się na identyfikowaniu i rozwijaniu kompetencji komunikacyjnych osób, które życie lub pracodawca zmusza do częstych wystąpień publicznych.

Warsztat obejmuje dwa dni szkoleniowe. Zajęcia podzielone są na część wykładową i ćwiczenia. W trakcie wykładów uczestnicy przyswoją podstawową wiedzę na temat psychologii postrzegania ludzi przez ludzi, reguł komponowania przemówień, technik skupiania i utrzymywania na sobie uwagi słuchaczy oraz metod kontroli tremy i stresu w sytuacji wystąpienia publicznego.

Towarzyszące wykładom ćwiczenia pozwolą szkolonym obejrzeć i ocenić siebie w sytuacji wystąpienia, zidentyfikować swoje mocne i słabe strony oraz dowiedzieć się, w jaki sposób rozwijać swe atuty i umiejętności. Umożliwią to przede wszystkim informacje zwrotne, przekazywane przez trenera oraz pozostałych uczestników kursu. Szkolenie uzupełnia trening technik radzenia sobie ze stresem i prezentacja najskuteczniejszych technik relaksacyjnych.

Dodatkowe ćwiczenia pokażą uczestnikom, w jaki sposób szybko i skutecznie:

• przełamywać bariery i lęki związane z wystąpieniami publicznymi,
• kontrolować poziom tremy i sygnały niewerbalne, wysyłane przez ciało w sytuacji stresu,
• planować, tworzyć i przeprowadzać oryginalne i atrakcyjne prezentacje,
• zaskakiwać publiczność i budować napięcie w trakcie wystąpienia,
• wciągać słuchaczy do udziału w dyskusji,
• szybko i sprawnie reagować na nieprzewidziane sytuacje.

Last but not least, zajęcia dadzą szkolonemu okazję do lepszego poznania samego siebie i własnych reakcji, dzięki czemu mogą się okazać niezrównaną pomocą w walce ze złymi nawykami i w rozwijaniu silnych stron własnej osoby.

Plan treningu

Krótkie wprowadzenie teoretyczne

• Po co ludzie występują publicznie? Cele i korzyści z dobrego wystąpienia.
• Wystąpienie publiczne a prezentacja – granice i charakterystyka.
• Funkcje wystąpienia publicznego (autoprezentacja, informowanie, przekonywanie). Rodzaje wystąpień ze względu na funkcję.

Moduł I: Forma

Formalne wykładniki wystąpień publicznych.

• Klasyfikacja wystąpień publicznych ze względu na formę: wystąpienie przed audytorium (wykład, prezentacja interaktywna), wywiad, wystąpienie przed kamerą, wypowiedź dla mediów (setka), konferencja prasowa.
• Podobieństwa i różnice miedzy rodzajami wystąpień.

Techniki skupiania uwagi i budowania wiarygodności

• Pierwsze wrażenie: dlaczego jest tak ważne i z czego wynika jego rola.
• Nawiązywanie kontaktu z odbiorcami; jak zapewnić im dobre samopoczucie i jeszcze sprawić, by nas słuchali?
• Techniki wzbudzania zainteresowanie audytorium i przykuwania uwagi słuchaczy.
• Wiarygodność: jak wytworzyć w odbiorcy gotowość do akceptowania tego, co usłyszy.
• Zarządzanie czasem. Jak nie zmęczyć, nie znudzić i nie zdenerwować odbiorcy.

Dykcja i wymowa

• Specyficzne właściwości języka mówionego w sytuacji wystąpienia publicznego. Zróżnicowanie fonetyczne i leksykalne w odniesieniu do rodzaju wystąpienia.
• Normy wymowy. Wymowa poprawna i jej znaczenie w sytuacji publicznej.
• Tempo wypowiedzi i intonacja – co sygnalizują i jak je kontrolować. Sposoby regulacji tempa mówienia.
• Wymowa staranna i granice jej używania. Problem hiperpoprawności.
• Zalety wyrazistej dykcji. Problemy dykcyjne, wady wymowy i strategie ich maskowania.
• Akcent wyrazowy i zdaniowy. Jak poprawnie akcentować: reguły i wyjątki.
• Swoboda składniowa wypowiedzi.
• Podpórki językowe i pułapki, które się z nimi wiążą.
• Dźwięki yyyy i eeee – jak sobie z tym radzić.
• Inne rozpowszechnione w mediach błędy i usterki dykcyjne oraz artykulacyjne.

Język ciała w wystąpieniach

• Sygnały wizualne: wygląd, strój, sposób bycia i ich rola w odbiorze tego co mówimy.
• Barwa, tembr, natężenie głosu i sygnały, które wysyłają.
• Feedback i utrzymywanie kontaktu ze słuchaczami. Rola kontaktu wzrokowego.
• Postawa ciała i sposoby jej kontrolowania.
• Wyraz twarzy i sposób mówienia oraz ich synergia z resztą mowy ciała.
• Niewerbalne sygnały emocji, stosunku nadawcy do odbiorcy i prawdziwości wypowiedzi.

Stres, trema i metody ich kontroli

• Psychologia tremy. Po co nam stres i dlaczego atakuje właśnie w sytuacjach publicznych.
• Przezwyciężanie zdenerwowania. Poznawcze metody kontroli stresu.
• Behawioralne metody panowania nad stresem i tremą.
• Techniki budowania wrażenia pewności siebie.

Moduł II: Treść

Przygotowanie do wystąpienia

• Style komunikowania. Diagnoza własnego stylu.
• Dopasowanie form wypowiedzi do sytuacji i odbiorców prezentacji. Dobór środków wyrazu i argumentów.

Kompozycja prezentacji mówionej, wykładu, przemówienia.

• Mówienie „z głowy” czy w oparciu o konspekt? Co i kiedy wybrać?
• Dlaczego nie należy czytać tekstu z kartki i czemu mimo to warto mieć przed sobą plan przemowy?
• Zasady pisania tekstu wystąpienia. Plan wypowiedzi. Dobór słów. Techniki i środki oratorskie, po które warto sięgać.

Dobór słów i środków wyrazu

• Dobór słów i rejestru wypowiedzi.
• Zasady kompozycji tekstu.
• Wata słowna i wodolejstwo – dlaczego nie są wskazane w wystapieniu. Jak pozbyć się złych nawyków mówienia o niczym?
• Nie każdy wie to, co my. Jak być zrozumiałym nie tracąc wrażenia kompetencji?

Język wystąpienia

• Poprawność gramatyczna, frazeologiczna i stylistyczna tekstu.
• Redundancja językowa i jej ocena normatywna.
• Zagadnienia poprawnościowe związane z kompozycją tekstu – relacje międzyzdaniowe.
• Style funkcjonalne języka polskiego.
• Spójność i poprawność stylistyczna wypowiedzi.

Prezentacja multimedialna

• Początek: metody wzbudzania zainteresowania odbiorcy.
• Rozwinięcie i dobór kluczowych argumentów.
• Zamknięcie prezentacji, tak by odbiorca zapamiętał przekaz.
• Korzystanie z pomocy audiowizualnych. Wybór środka wyrazu. Zasady stosowania pomocy wizualnych. Ograniczenia prawne związane z prezentacją materiałów objętych prawami autorskimi.
• Odpowiadanie na pytania, rozwiewanie wątpliwości.
• Warsztaty z elementami interakcji. Techniki wciągania odbiorców do dyskusji.