Cele i organizacja treningu

Szkolenie koncentruje się na rozwijaniu kompetencji i umiejętności polityków samorządowych w zakresie autoprezentacji, wystąpień publicznych i kontaktów z mediami.

Warsztat obejmuje cztery dni szkoleniowe. Zajęcia podzielone są na część wykładową i ćwiczenia. W trakcie wykładów uczestnicy przyswajają podstawową wiedzę na temat reguł tworzenia i wygłaszania prezentacji, strategii nawiązywania kontaktów, technik skupiania i utrzymywania na sobie uwagi odbiorców oraz metod kontroli tremy i stresu w sytuacji wystąpienia publicznego.

Większość zagadnień teoretycznych zostanie omówiona w trakcie pierwszego dnia szkolenia (ok. 60 proc. jego czasu zajmą wykłady, wprowadzające w zagadnienia wystąpień publicznych i pracy z kamerą). Drugiego, trzeciego i czwartego dnia uczestnicy koncentrują się na nabywaniu i stosowaniu praktycznych umiejętności komunikacyjnych i perswazyjnych.

Towarzyszące wykładom ćwiczenia praktyczne (40 proc. czasu pierwszego dnia, 80 proc. czasu w kolejne dni) pozwolą szkolonym obejrzeć i ocenić siebie w sytuacji wystąpienia publicznego, zidentyfikować swoje mocne i słabe strony oraz dowiedzieć się, w jaki sposób rozwijać swe atuty i umiejętności. Dodatkowe ćwiczenia pokażą uczestnikom, jak szybko i skutecznie:

• przełamywać bariery i lęki związane z wystąpieniami publicznymi,
• kontrolować poziom tremy i sygnały niewerbalne, wysyłane przez ciało w sytuacji stresu,
• planować, tworzyć i przeprowadzać oryginalne i atrakcyjne prezentacje,
• zaskakiwać publiczność i budować napięcie w trakcie wystąpienia,
• wciągać słuchaczy do udziału w dyskusji,
• szybko i sprawnie reagować na nieprzewidziane sytuacje.

Ćwiczenia praktyczne charakteryzują się wzrastającym stopniem trudności. Uczestnicy ćwiczą zachowania publiczne w następujących obszarach:

• Dzień 1: autoprezentacja przed publicznością lub kamerą.
• Dzień 2: komunikacja dynamiczna: rozmowa z potencjalnym wyborcą.
• Dzień 3: spór i rywalizacja: debata z przeciwnikiem politycznym; komunikacja z rozmówcą wrogim lub agresywnym.
• Dzień 4: komunikacja z mediami: krótka wypowiedź dla mediów (tzw. „setka”); wywiad; konferencja prasowa; metody radzenia sobie z atakami dziennikarzy.

Każdego dnia wystąpienia uczestnika są nagrywane i analizowane na forum grupy, dzięki czemu uczestnik otrzymuje informację zwrotną na temat swych słabych i mocnych stron.

Zakres wykładów teoretycznych

Wprowadzenie do zachowań publicznych

• Wystąpienia publiczne a wystąpienia prywatne – podobieństwa i różnice.
• Po co ludzie występują publicznie? Korzyści z dobrego wystąpienia.
• Wystąpienie publiczne a prezentacja – granice i charakterystyka.
• Funkcje wystąpienia publicznego (autoprezentacja, informowanie, przekonywanie). Rodzaje wystąpień ze względu na funkcję.

Formalne wykładniki wystąpień publicznych i medialnych

• Klasyfikacja wystąpień publicznych ze względu na formę: wystąpienie przed audytorium (wykład, prezentacja interaktywna), wywiad, wystąpienie przed kamerą, wypowiedź dla mediów, konferencja prasowa itp.
• Podobieństwa i różnice między rożnymi typami wystąpień.

Autoprezentacja jako element wystąpienia publicznego

• Autoprezentacja jako specyficzna forma prezentacji. Cele i specyfika zabiegów autoprezentacyjnych.
• Autoprezentacja jako przekaz wizerunkowy. Rola wizerunku w życiu zawodowym i publicznym. Etapy tworzenia wizerunku publicznego.
• Budowanie wizerunku drogą werbalną. Budowanie wizerunku kanałami niewerbalnymi.
• Składniki skutecznej autoprezentacji. Strategie i metody przedstawiania własnej osoby w zależności od sytuacji, potrzeb i audytorium.
• Style komunikowania. Diagnoza własnego stylu. Wybór własnej ścieżki autoprezentacji.
• Budowa komunikatu jako klucz do sukcesu; kategorie fortunności i skuteczności wypowiedzi.

Kompozycja prezentacji mówionej lub przemówienia

• Mówienie “z głowy” czy w oparciu o konspekt? Co i kiedy wybrać?
• Dlaczego nie należy czytać tekstu z kartki i czemu mimo to warto mieć przed sobą plan tego, co będzie się mówić. Co należy mieć w takim planie?
• Zasady pisania tekstu lub planu wystąpienia. Dobór słów. Techniki i środki oratorskie, po które warto sięgać.

Język ciała a autoprezentacja

• Sygnały wizualne: wygląd, strój, sposób bycia i ich rola w odbiorze tego, co mówimy.
• Barwa, tembr i natężenie głosu.
• Feedback i utrzymywanie kontaktu ze słuchaczami. Rola kontaktu wzrokowego.
• Postawa ciała i sposoby jej kontrolowania.
• Niewerbalne sygnały emocji, stosunku nadawcy do odbiorcy i prawdziwości wypowiedzi.

Język wystąpienia

• Dobór słów i rejestru wypowiedzi.
• Poprawność gramatyczna, frazeologiczna i stylistyczna tekstu.
• Redundancja językowa i jej ocena normatywna.
• Zagadnienia poprawnościowe związane z kompozycją tekstu – relacje międzyzdaniowe.
• Spójność i poprawność stylistyczna wypowiedzi.
• Wata słowna i wodolejstwo – dlaczego nie są wskazane w wystąpieniu.
• Jak pozbyć się nawyku mówienia o niczym?
• Nie każdy wie to, co my. Jak być zrozumiałym nie tracąc wrażenia kompetencji?

Dykcja i wymowa

• Specyficzne właściwości języka mówionego w sytuacji wystąpienia publicznego. Zróżnicowanie fonetyczne i leksykalne w odniesieniu do rodzaju wystąpienia.
• Normy wymowy. Rola poprawnej wymowy w sytuacji publicznej.
  Tempo wypowiedzi i intonacja – co sygnalizują i jak je kontrolować.
• Sposoby regulacji tempa mówienia.
• Wymowa staranna i granice jej używania. Problem hiperpoprawności.
• Zalety wyrazistej dykcji. Problemy dykcyjne, wady wymowy i strategie ich maskowania.
• Akcent wyrazowy i zdaniowy. Jak poprawnie akcentować: reguły i wyjątki.
• Swoboda składniowa wypowiedzi.
• Podpórki językowe i pułapki, które się z nimi wiążą. Dźwięki ‘yyyy’ i ‘eeee’ – jak sobie z nimi radzić.
• Inne powszechne błędy i usterki z zakresu wymowy.

Stres, trema i metody ich kontroli

• Psychologia tremy. Skąd się bierze stres i dlaczego atakuje właśnie w sytuacjach publicznych.
• Przezwyciężanie zdenerwowania. Poznawcze metody kontroli stresu.
• Behawioralne metody panowania nad stresem i tremą.
• Techniki budowania wrażenia pewności siebie.

Prezentacja multimedialna

• Początek: jak przykuć uwagę odbiorcy.
• Rozwinięcie i dobór kluczowych argumentów.
• Korzystanie z pomocy audiowizualnych. Wybór środka przekazu. Ograniczenia prawne związane z prezentacją materiałów objętych prawami autorskimi.
• Warsztaty z elementami interakcji. Techniki wciągania rozmówców do dyskusji.
• Metody uatrakcyjniania prezentacji. Wykorzystanie humoru.

Komunikacja osoby publicznej z wyborcami

• Charakterystyka sytuacji komunikacyjnej.
• Wybór stylu komunikacyjnego. Formy adresatywne i etykieta.

Początek interakcji i problem wzbudzenia zaufania

• Pierwsze wrażenie: dlaczego jest tak ważne i z czego wynika jego rola.
• Wygląd i sposób bycia oraz ich wpływ na pierwsze wrażenie. Dopasowanie stroju, makijażu etc. do sytuacji.
• Nawiązywanie kontaktu z odbiorcami; jak zapewnić im dobre samopoczucie i sprawić, by słuchali?
• Problem zaufania – jak wzbudzić zaufanie będąc politykiem? Dlaczego zaufanie należy wzbudzać w pierwszej fazie rozmowy?
• Elementy składowe zaufania: wiarygodność, uczciwość i kompetencja. W jaki sposób wywołać u rozmówcy lub słuchacza wrażenie, że posiadamy wszystkie te cechy.
• Metody przezwyciężania tremy i zakłopotania w pierwszej fazie rozmowy.

Przebieg interakcji

• Zarządzanie czasem. Jak nie zmęczyć, nie znudzić i nie zdenerwować odbiorcy.
• Techniki znajdowania punktów wspólnych.
• Metody budowania wiarygodności i wrażenia kompetencji.
• Podtrzymywanie pozytywnej atmosfery rozmowy. Zachowanie równowagi pomiędzy mówieniem i słuchaniem.
• Katalog narzędzi wpływu na odbiorców (zasada kontrastu, wzajemności, wyjątkowości).

Etykieta komunikacyjna

• Mówienie publiczne a mówienie prywatne – podobieństwa i różnice.
• Kultura języka: prowadzenie dyskusji, zadawanie pytań, wydawanie poleceń, egzekwowanie zobowiązań.
• Obyczaje dyplomatyczne: podstawowe gesty i sytuacje.

Debata publiczna z oponentem

• Debata publiczna – specyfika sytuacji.
• Identyfikacja typu i stylu komunikacyjnego rozmówcy oraz stosowanych przez niego taktyk perswazyjnych.
• Wybór strategii i adekwatnych metod dyskusji. Dobór tematyki. Selekcja i optymalny dobór argumentów.
• Elementy erystyki: chwyty “czyste”: argumentacja i kontrargumentacja.
• Chwyty “brudne”: sylogizmy, techniki perswazyjne, manipulacja werbalna i niewerbalna. Wprowadzenie i omówienie wybranych gier, chwytów i sztuczek. Odpowiadanie na nieczyste zagrania drugiej strony.
• Gra na emocje: kiedy się sprawdza, jak się przed nią chronić? Sposoby kontroli własnych emocji i wpływania na emocje drugiej strony.
• Interpretowanie sygnałów werbalnych i niewerbalnych przeciwnika w debacie. Co robić, gdy przeciwnik pomyli się lub „podłoży”?
• Kłamstwo i metody jego identyfikacji u drugiej strony. Reakcja na kłamstwo.

Komunikacja polityka z konfliktowym interesantem

• Style komunikacyjne w kontaktach z interesantami, którzy mają do nas pretensje lub szukają konfliktów. Klasyfikacja sytuacji konfliktowych (koło konfliktów).
• Jak szybko i skutecznie rozładowywać sytuacje konfliktowe? Spirala nienawiści – jak sobie z nią poradzić?
• Asertywność jako narzędzie nadużywane przez ludzi władzy – dlaczego lepiej z nią nie przesadzać.
• Negocjacje w sytuacji konfliktowej. Negocjacje wokół stanowisk (osób) vs negocjacje rzeczowe (wokół interesów).
• Interesant manipulujący: identyfikacja typu i stylu komunikacyjnego rozmówcy oraz stosowanych przez niego taktyk.

Komunikacja z mediami w praktyce

• Wystąpienia w mediach jako kategoria wystąpień publicznych. Charakterystyka szczegółowa.
• Informacja prasowa, sprostowanie i inne podstawowe formy dziennikarskie.
• Nawiązywanie kontaktów z dziennikarzami. Jak skutecznie trafić do dziennikarza? Jak utrzymać dziennikarza, który sam się z nami skontaktował.
• Długofalowe kontakty z mediami jako kluczowy element PR osoby publicznej.
• Media relations. Zinstytucjonalizowana współpraca z prasą, radiem i telewizją.

Krótka wypowiedź do kamery („setka”)

• Podstawowe zasady udzielania wypowiedzi mediom.
• Niebezpieczeństwa związane z brakiem kontroli nad nagranym materiałem.

Wywiad i rozmowa w studiu z dziennikarzem

• Rodzaje wywiadów. Wywiad a luźna rozmowa w studiu.
• Techniki zadawania pytań i odpowiadania. Intonacja i postawa ciała.
• Umiejętności osoby przeprowadzającej wywiad, strategia prowadzenia rozmowy. Sposoby zadawania pytań, regulowanie napięcia emocjonalnego między prowadzącym rozmowę i rozmówcą, reakcje na niespodziewane i niestandardowe zachowania rozmówcy.
• Wywiad dla prasy – cechy charakterystyczne.
• Autoryzacja w wywiadzie prasowym: dlaczego należy o nią prosić i jak to robić. Zasady autoryzowania.

Konferencja prasowa

• Organizacja konferencji prasowych i wydarzeń medialnych.
• Dobór dziennikarzy – zasady, strategie, niebezpieczeństwa.
• Zasady komunikacji z dziennikarzami w trakcie konferencji prasowej.
• Strategie i zasady odpowiadania na pytania.
• Konferencje prasowe i wideokonferencje w internecie jako szansa na dotarcie do nowych grup demograficznych.

PR w internecie

• Internet w kontaktach ze społecznością lokalną – charakterystyka medium.
• Autoprezentacja osoby publicznej w internecie: sytuacje formalne i nieformalne.
• Blogi i serwisy społecznościowe w życiu samorządowca. Metody generowania atrakcyjnych treści i przyciągania właściwych odbiorców.
• Marketing szeptany w sieci. Czarny marketing wymierzony w polityka samorządowego – jak sobie z nim radzić.
• Internet w kampaniach wyborczych w Polsce. Jak optymalnie komunikować się z wyborcami i dlaczego warto to robić nie tylko w przededniu wyborów.

Ćwiczenia praktyczne

• Dzień pierwszy: wystąpienie publiczne przed kamerą z elementami autoprezentacji. Nagrywanie wystąpień. Informacje zwrotne prowadzącego i pozostałych uczestników na temat wystąpienia.
• Dzień drugi: rozmowa z potencjalnym wyborcą, z naciskiem na praktyczne sposoby zjednywania rozmówcy i zdobywania jego zaufania.
• Dzień trzeci: debaty publiczne. Analiza fragmentów przykładowych debat polityków. Przygotowanie uczestników w grupach do własnej debaty. Nagranie dwuosobowych debat: ocena zachowania, użytych argumentów i środków perswazyjnych oraz potencjalnej skuteczności każdego z uczestników.
• Dzień czwarty: konferencja prasowa. Nagranie: sala zadaje pytania, nagrywana osoba odpowiada. Analiza technik radzenia sobie przed kamerą w trudnych i nieprzewidzianych sytuacjach.