Trudny klient – techniki sprzedaży i negocjacji

Założenia i cele

Rozwinięcie kompetencji komunikacyjnych i psychologicznych sprzedawców i innych pracowników firmy na polu komunikacji z trudnym, wymagającym lub sprawiającym kłopoty klientem. Zapoznanie uczestników z metodami radzenia sobie w trudnych sytuacjach i asertywnego reagowania na manipulacje i próby wyprowadzenia z równowagi ze strony rozmówcy. Wprowadzenie do problematyki negocjacji handlowych w warunkach podbramkowych. Omówienie podstawowych, najskuteczniejszych technik prowadzenia negocjacji w paradygmacie zerojedynkowym i otwartym, ze szczególnym uwzględnieniem charakterystyki kontrahenta.

W trakcie szkolenia uczestnik:

  • pozna podstawową klasyfikację klientów,
  • nauczy się odróżniać od siebie podstawowe typy trudnych klientów,
  • pozna najskuteczniejsze metody komunikowania się z wybranymi typami,
  • doświadczy trudnych sytuacji występujących w trakcie procesu sprzedaży i negocjacji z wymagającym klientem,
  • zapozna się z podstawowymi technikami wpływania na rozmówcę, używanymi w procesie sprzedaży i w negocjacjach,
  • pozna strategie prowadzenia rozmów ze słabszej pozycji (z silniejszym partnerem),
  • dowie się, kiedy można, a kiedy należy zachowywać się asertywnie – i w jaki sposób to robić.

W efekcie szkolony nauczy się:

  • prowadzić rozmowy o charakterze sprzedażowym z trudnymi klientami
  • rozpoznawać typy handlowców i klientów oraz identyfikować ich interesy już w pierwszych minutach rozmów
  • radzić sobie z poszczególnymi typami klientów i handlowców
  • wykrywać manipulacje i próby nieczystych zagrań ze strony rozmówcy
  • asertywnie odpowiadać na zaczepki i nieuzasadnione roszczenia klienta,
  • radzić sobie z presją czasową i emocjonalną, jaką próbuje wywrzeć osoba po drugiej stronie stołu,
  • w razie potrzeby samemu wywierać taką presję.

Przebieg treningu i metody pracy

Warsztat daje możliwość intensywnego treningu praktycznych umiejętności negocjacyjnych oraz doskonalenia opanowanych już technik. Służą temu symulacje rzeczywistych rozmów negocjacyjnych oraz ewaluacja wyników osiąganych przez każdego z uczestników.

Zajęcia podzielone są na bloki. W ramach każdego bloku uczestnicy zaliczają wprowadzenie teoretyczne, po czym trenują praktyczne radzenie sobie z trudnymi sytuacjami, które mogą wystąpić w trakcie rozmowy z klientem.

W ramach treningu praktycznego szkoleni w dwu- lub kilkuosobowych zespołach prowadzą symulowane rozmowy handlowe, bazując na otrzymanych scenariuszach. Po każdym spotkaniu handlowym (z których część zostanie nagrana i następnie odtworzona publicznie) rozmawiający dowiadują się, co zrobili dobrze, a nad czym powinni jeszcze popracować.

Plan szkolenia

Identyfikacja klienta: z kim rozmawiamy

  • Wprowadzenie do psychologii osobowości. Typy klientów i klasyfikacja ich potrzeb komunikacyjnych oraz potrzeb w odniesieniu do oferowanego produktu.
  • Źródła ludzkiej motywacji i ich przełożenie na sytuację sprzedaży: Po co ludzie kupują produkty takie jak nasz? Jakimi przesłankami kierują się przy zakupie?
  • Motywacja i emocje w rozmowach z klientem. Jak czytać emocje, wykorzystywać je w sprzedaży i manipulować nimi u klienta?
  • Jak zidentyfikować typ osobowości klienta i dostosować argumenty do jego oczekiwań?
  • Wpływ typu osobowości klienta na przebieg rozmowy handlowej.
    • Co kto uznaje za korzystne, czyli rozpoznawanie typu partnera negocjacyjnego na podstawie struktury jego interesów,
    • Sposoby dopasowania argumentacji do danego typu negocjatora.

Klient “trudny” w relacji sprzedaży

  • Subiektywne i obiektywne wyznaczniki „trudności” klienta.
  • Klasyfikacja trudnych klientów
    • Klient o postawie roszczeniowej.
    • Klient niezadowolony, rozczarowany.
    • Klient nieuprzejmy lub agresywny.
    • Klient, który „wie lepiej”.
    • Klient, który ma złe doświadczenia z naszymi poprzednikami.
    • Manipulant, klient stosujący sztuczki i wykręty.
    • Klient, który nie chce zawrzeć umowy.
    • Klient, który sam nie wie, czego chce.
    • Inne typy trudnych klientów.
  • Podstawowe zagrywki i argumenty trudnych klientów. Jak na nie odpowiadać?
  • Pułapki w relacjach z określonymi typami trudnych klientów.

Przygotowanie do rozmowy z trudnym klientem


  • Zebranie informacji o kliencie. Identyfikacja potrzeb klienta. Dopasowanie oferty.
  • Określenie celu głównego i celów pośrednich rozmowy.
    • Zdefiniowanie zakresu interesów, obszaru negocjacji i kryteriów brzegowych.
    • Zdefiniowanie BATNA, dolnej linii, punktu oporu i aspiracji.
    • Opracowanie celów dla różnych obszarów negocjacji.
    • Określenie mocnych i słabych punktów. Identyfikacja źródeł siły w negocjacjach.
  • Stworzenie planu rozmowy.
    • Wybór priorytetów, argumentów i obszarów możliwych ustępstw.
    • Wybór strategii komunikacyjnej i kluczowych argumentów.
    • Przygotowanie zestawu skutecznych pytań handlowych.
    • Przygotowanie zestawu odpowiedzi na potencjalne wymówki klienta.
    • Przygotowanie dodatkowych materiałów.
  • Właściwy początek rozmowy z trudnym klientem.
    • Odpieranie wymówek klienta i blokowanie unikania rozmowy.
    • Komunikacja w początkach rozmowy. Prezencja i mowa ciała sprzedawcy.
  • Techniki postępowania w sytuacji szybkiej odmowy.

Rozmowa właściwa


  • Pierwsze minuty rozmowy. Identyfikacja typu i stylu rozmówcy oraz stosowanych przez niego taktyk.
  • Problematyka uwagi. Aktywne słuchanie klienta.
  • Rola sygnałów zwrotnych i pułapki wiążące się z ich interpretacją.
  • Sygnały niewerbalne. Mowa ciała klienta (ruchy gałek ocznych, postawa ciała, ton głosu i sposób mówienia). Mowa ciała sprzedawcy i jej znaczenie.
  • Argumentacja
    • Uzasadnianie. Typy uzasadnień i pseudouzasadnień oraz ich właściwe stosowanie.
    • Sposób argumentacji a cechy osobowe rozmówcy.
    • Argumentowanie pod kątem korzyści.
    • Kontrargumentacja.
  • Manipulacje – podział, klasyfikacja i potencjalne zastosowanie.
    • Czy, kiedy, w jakich sytuacjach i w jaki sposób po nie sięgać?
    • Co robić, gdy kontrahent próbuje manipulować?
  • Wypowiedzi z ukrytymi założeniami, presupozycje i implikatury. Świadome stosowanie negacji.
  • Chwyty “brudne”, sylogizmy, techniki perswazyjne, manipulacja werbalna i niewerbalna.
    • Wprowadzenie i omówienie wybranych gier, chwytów i sztuczek.
    • Odpowiadanie na nieczyste zagrania drugiej strony.
  • Gra na emocje: kiedy się sprawdza, jak się przed nią chronić? Sposoby kontroli własnych emocji i wpływania na emocje drugiej strony.
  • Blef w negocjacjach i metody jego identyfikacji u drugiej strony.
  • Obiekcje klientów: typowe i nietypowe. Najskuteczniejsze techniki odpierania obiekcji.
  • Osobowość klienta a przyjmowanie argumentacji sprzedawcy. Jak dyskutować z klientem, który „wie lepiej”?

Konflikt z klientem – jak go unikać i co robić, gdy zaistnieje

  • Klasyfikacja konfliktów. Koło konfliktów – jak klasyfikować na nim konflikty.
    • Konflikty interesów vs konflikty psychologiczne – sposoby radzenia sobie z obydwoma typami.
    • Analiza konkretnych sytuacji pojawiających się podczas rozmów handlowych i negocjacji. Analiza przyczyn powstawania trudności.
  • Techniki rozwiązywania konfliktów. Rola jasnych reguł i sprawnej komunikacji.
    • Umiejętne wykorzystanie własnych komunikatów niewerbalnych dla budowy atmosfery otwartości w kontakcie,
    • Sposoby na trafne odczytanie komunikatów werbalnych rozmówcy, jako klucz do zrozumienia jego interesów.
  • Style rozwiązywania konfliktów – klasyfikacja, zakresy przydatności.
    • Określanie preferowanego przez uczestnika szkolenia stylu rozwiązywania konfliktów,
    • Wpływ preferowanego stylu rozwiązywania konfliktów na przebieg rozmowy z kontrahentem,
    • Dopasowywanie stylu rozwiązywania konfliktów do potrzeb sytuacji.
    • Poszukiwanie i wspólne wypracowywanie optymalnych rozwiązań.

Asertywność w kontaktach z klientem

  • Pojęcie asertywności – czym w istocie jest asertywność i z czym nie należy jej mylić.
  • Prawa asertywności oraz wpływ z ich korzystania na polepszenie skuteczności i jakości relacji z innymi ludźmi.
  • Indywidualna diagnoza poziomu asertywności uczestników w różnych sferach życia.
  • Obrona własnego terytorium psychologicznego w sytuacjach społecznych i osobistych. Obrona własnych opinii i przekonań.
  • Sztuka odmawiania innym i egzekwowania własnych praw w sposób nienapastliwy.
  • Asertywnność na co dzień.
    • Reakcja na krytykę.
    • Radzenie sobie w sytuacjach trudnych, techniki obrony przed manipulacją.
    • Dbanie o własne terytorium psychologiczne – reagowanie na oceny.
    • Wyrażanie uczuć negatywnych; konstruktywne radzenie sobie z gniewem.
    • Zamiana ocen na opinie.
  • Asertywność w praktyce rozmowy handlowej.
    • Definiowanie warunków kluczowych (BATNA, dolna linia etc.) i trzymanie się ich bez względu na działania rozmówcy.
    • Wyrażanie próśb i oczekiwań w jasny i bezpośredni sposób – jak to robić, gdy partner interakcji trudny i napastliwy.
    • Przekazywanie rzetelnych informacji zwrotnych.
    • Asertywna reakcja na próbę zastraszenia lub wywołania poczucia lub winy.
    • Odróżnianie zachowań asertywnych od agresywnych. Analiza konsekwencji zachowań asertywnych, agresywnych i uległych w sytuacji rozmowy z klientem.
  • Asertywna reakcja na roszczeniową, sarkastyczną lub lekceważącą postawę klienta.
  • Użyteczne techniki do stosowania w różnych sytuacjach:
    • zdarta płyta
    • asertywne odraczanie
    • pytanie
    • komunikat „przecież”
    • komunikat „ja”

Ćwiczenia praktyczne

  • Symulacje rozmów handlowych i negocjacji z trudnymi klientami, również – w razie życzenia – przed kamerą.
  • Analiza nagranych symulacji pod względem potencjalnej skuteczności. Uczestnicy otrzymują informacje zwrotne od prowadzącego i kolegów na sali.